۱۰ فناوری برتر نمایشگاه Aquatech China 2026 در مدیریت و تصفیه پیشرفته آب و فاضلاب
نمایشگاه آکواتک چین ۲۰۲۶ (Aquatech China 2026) مجموعهای از نوآورانهترین راهکارهای مهندسی را برای حل چالشهای روزافزون آلودگی، بازچرخانی پساب و تأمین آب صنعتی به نمایش گذاشت. این گزارش جامع به ارزیابی ۱۰ فناوری برجسته به انتخاب تیم فنی مرکز بینش آب شامل جاذبهای انتخابی آلایندههای پایدار، غشاهای پیشرفته و سامانههای فیلتراسیون الکتروجذبی میپردازد. این تحولات نشان میدهند که چگونه پاسخهای مهندسی دقیق جایگزین روشهای سنتی و پرهزینه میشوند.صنعت آب و فاضلاب در سالهای اخیر با مجموعهای از چالشهای پیچیده روبهرو شده است؛ از حذف آلایندههای نوظهور و تصفیه پسابهای صنعتی دشوار تا کاهش مصرف انرژی، افزایش بهرهوری تجهیزات و تأمین آب با خلوص بالا برای صنایع پیشرفته. در چنین شرایطی، ابزارهای نوظهور تنها به معنای ساخت تجهیزات پیچیدهتر نیستند، بلکه باید بتوانند یک مسئله مشخص را با کارایی بیشتر، هزینه کمتر یا محدودیتهای عملیاتی کمتر حل کنند؛ رویکردی که میتوان آن را با مبانی مهندسی ارزش در زیرساختهای حیاتی آب همراستا دانست. نمایشگاه بینالمللی آکواتک چین ۲۰۲۶ (Aquatech China 2026) بستری برای آشنایی با محصولات و راهکارهای شرکتهای فعال در این حوزه است. در میان شرکتهای حاضر، مجموعهای از فناوریها وجود دارند که به دلیل رویکرد متفاوت در تصفیه، جداسازی یا مدیریت جریانهای آب و فاضلاب، ارزش توجه بیشتری دارند و چشمانداز پویایی از بازار فناوری تصفیه آب و فاضلاب چین را آشکار میسازند. در این گزارش، ۱۰ فناوری قابلتوجه معرفی میشوند؛ از جاذبهای پیشرفته برای حذف مواد شیمیایی پایدار تا غشاهای انتخابی، تولید آب فوقخالص و تجهیزات یکپارچه تصفیه فاضلاب. این انتخاب به معنای رتبهبندی قطعی دستاوردهای نمایشگاه نیست، بلکه بر متمایزبودن راهکارها و اهمیت کاربردی آنها در صنعت تصفیه آب تمرکز دارد. ۱. جاذب پیشرفته برای حذف PFAS؛ فناوری DEXSORB از شرکت سایکلوپیور (Cyclopure) شرکت معرفیکننده: Cyclopure | غرفه E5A41 مواد پرفلوئوروآلکیل و پلیفلوئوروآلکیل که با نام اختصاری PFAS شناخته میشوند، گروهی از ترکیبات شیمیایی پایدار هستند که به یکی از جدیترین چالشهای کیفی بدل شدهاند. مهار و دفع این ترکیبات در آلایندههای نوظهور در مدیریت منابع آب نقش کلیدی یافته و به فناوریهای جذب سریع نیاز دارد. شرکت سایکلوپیور با فناوری دکسسورب (DEXSORB)، از یک ماده جاذب مبتنی بر ساختارهای سیکلودکسترینی (Cyclodextrin) استفاده میکند. این ماده برای جذب آلایندههای خاص توسعه یافته است. برخلاف برخی روشهای متداول که بر جذب آلایندهها با کربن فعال تکیه دارند، در این فناوری ساختار جاذب با هدف افزایش انتخابپذیری نسبت به ترکیبات هدف طراحی شده است؛ این در حالی است که مقابله با ترکیبات مواد شیمیایی ابدی PFAS به ارزیابی مداوم سرنوشت پسماند مصرفی وابسته است. اهمیت این رویکرد در آن است که مسئله PFAS صرفاً به عبور آب از یک فیلتر محدود نمیشود؛ قابلیت بازیابی یا احیای جاذب در شرایط عملیاتی مناسب میتواند به میزان چشمگیری هزینه چرخه عمر سامانه تصفیه را کاهش دهد. بااینحال، میزان حذف و هزینه نهایی به نوع ترکیب، کیفیت آب ورودی و شرایط بهرهبرداری وابسته است و نباید آن را راهحلی یکسان برای تمام شرایط آلودگی دانست. ۲. فیلتراسیون الکتروجذبی؛ فناوری Disruptor از شرکت آهلستروم (Ahlstrom) شرکت معرفیکننده: Ahlstrom | غرفه E6B10 در فیلتراسیون متداول، بخش مهمی از جداسازی به اندازه منافذ فیلتر و ویژگیهای فیزیکی ذرات وابسته است. اما برخی آلایندهها بهاندازهای کوچکاند یا رفتار پیچیدهای دارند که جداسازی آنها تنها با تکیه بر سد فیزیکی دشوار میشود. فناوری دیسراپتور (Disruptor) از شرکت فنلاندی آهلستروم بر استفاده از محیط فیلتراسیون الکتروجذبکننده تکیه دارد. در این رویکرد، علاوه بر سازوکارهای مکانیکی، برهمکنشهای الکتریکی نیز در بهدامانداختن ذرات و برخی عوامل میکروبی نقش دارند. به این ترتیب، عملکرد فیلتر صرفاً به اندازه منافذ آن محدود نمیشود و امکان ساخت واحدهای بسیار فشردهتر فراهم میآید. این تفاوت برای کاربردهایی که به حذف ذرات بسیار ریز یا عوامل بیماریزا با دبی عملیاتی مناسب نیاز دارند کارآمد است. البته عملکرد نهایی به نوع فیلتر، آلاینده هدف و شرایط استفاده وابسته است و اهمیت Disruptor در این گزارش، معرفی رویکردی متفاوت به طراحی مدیای فیلتراسیون است که میتواند مکمل روشهای سنتی باشد. ۳. ترکیب ازن و اولترافیلتراسیون؛ فناوری DaguaFlo از شرکت داگوا واتر (Dagua Water) شرکت معرفیکننده: Dagua Water | غرفه E6A33 در تصفیه آب، ازن بهعنوان یک عامل اکسیدکننده برای فرایندهای تصفیه و گندزدایی استفاده میشود؛ درحالیکه غشاهای اولترافیلتراسیون (Ultrafiltration) برای جداسازی ذرات و مواد معلق و کاهش بار ورودی مراحل بعدی به کار میروند. شرکت داگوا واتر با فرایند داگوافلو (DaguaFlo)، این دو رویکرد را در یک سامانه ادغام کرده است. یکی از ویژگیهای این راهکار، استفاده از میکروحبابهای ازن در فرایند شستوشوی غشا است که مستقیماً بر چالشهای گرفتگی غشا در تصفیه اثر مثبت میگذارد و تشکیل کیک رسوب را محدود میکند. گرفتگی غشا همواره افت فشار را افزایش داده، ظرفیت تولید را کم کرده و منجر به شستوشوی مکرر میشود. ترکیب شستوشوی اکسیداتیو با اولترافیلتراسیون پایداری غشایی را ارتقا داده و نیاز به ترکیبات شیمیایی خورنده را تعدیل میکند. البته میزان صرفهجویی آب و مواد شیمیایی باید بر اساس شرایط واقعی هر تصفیهخانه ارزیابی شود. ۴. غشاهای سرامیکی و نانوفیلتراسیون؛ راهکارهای شرکت سونتر (Suntar Environmental Technology) شرکت معرفیکننده: Suntar Environmental Technology | غرفه E6E31 غشاها از ارکان اساسی فرایندهای فیلتراسیون مدرن هستند. غشاهای سرامیکی به دلیل ساختار پایدار خود، مقاومت دمایی بالا و تحمل در برابر شرایط شیمیایی خشن، گزینهای بسیار ایدهآل برای جریانهای پساب صنعتی سنگین به شمار میروند؛ ویژگیهایی که پیشتر در پژوهشهای مرتبط با توسعه غشاهای سرامیکی برای نمکزدایی و تصفیه نیز مشاهده شده است. شرکت سونتر تجهیزاتی بر پایه نانوفیلتراسیون و غشاهای سرامیکی ارائه میدهد که انتخاب نوع فرایند را متناسب با خصوصیات آب ورودی ممکن میسازد. نانوفیلتراسیون با توانایی جداسازی گزینشپذیر یونهای چندظرفیتی و ترکیبات آلی کوچک، بازده سیستمهای تصفیه پساب را ارتقا میدهد. این راهکارها انعطافپذیری بازچرخانی آب در کارخانهها را بهبود میبخشند. باید دقت داشت که غشاهای سرامیکی و پلیمری رقیب هم نبوده و هرکدام بر اساس هزینههای سرمایهگذاری و شدت آلایندگی محلول انتخاب میشوند. ۵. غشاهای صفحهای و سامانههای فیلتراسیون؛ محصولات جیاس یواسا (GS Yuasa Membrane) شرکت معرفیکننده: GS Yuasa Membrane | غرفه E6B36 طراحی ماژولهای غشایی عاملی حیاتی در توزیع هیدرولیکی سیال و جلوگیری از تشکیل لایههای مرده رسوبی است. حتی بهترین ماتریس غشایی در صورت قرارگیری در یک ماژول غیراستاندارد، با افت راندمان روبهرو خواهد شد. غشاهای صفحهای غوطهور تولید شرکت ژاپنی جیاس یواسا درون حوضچههای هوادهی یا مخازن بیوراکتور غشایی قرار میگیرند. جریان عبوری از لایههای موازی و هوادهی یکنواخت به حفظ دبی تراویده کمک میکند و هزینه سرویس و نگهداری دورهای را تعدیل میسازد. ارزیابی دقیق ماژولهای صفحهای مستلزم سنجش همزمان مصرف انرژی هوادهی، شار جریان و طول عمر مفید غشا در محیطهای با بار لجن بالا است. ۶. نانوفیلتراسیون الیاف توخالی؛ نوآوری شرکت چانگژو مکسی (Changzhou Maxie Membrane Technology) شرکت معرفیکننده: Changzhou Maxie Membrane Technology | غرفه E7F23 غشاهای الیاف توخالی (Hollow Fiber) سطح تماس بسیار بالایی را در فضایی کمحجم در اختیار طراح سامانه قرار میدهند. ادغام این ویژگی با پدیده نانوفیلتراسیون باعث بهبود تفکیک گزینشی املاح و نمکهای مختلف میشود. شرکت چینی چانگژو مکسی پتنتی برای ساخت ماژولهای نانوفیلتراسیون الیاف توخالی دارد که بر عبور دادن یونهای تکظرفیتی نظیر سدیم و کلرید همزمان با نگهداشتن یونهای دوظرفیتی نظیر کلسیم و سولفات متمرکز است. این تفکیک گزینشی کاربردهای نوینی در شیرینسازی و خالصسازی پسابهای صنایع شیمیایی و معدنی ایجاد میکند. این تفکیک کاتیونی و آنیونی هدفمند از هدررفت بخشهای ارزشمند جریان و ایجاد لجنهای تهنشینی مازاد جلوگیری مینماید، هرچند که در شرایط تجاری میزان فشار اسمزی و گرفتگی بیولوژیکی باید به دقت پایش شوند. ۷. غشاهای ePTFE و تقطیر غشایی؛ راهکارهای دونیانگ هانچن (Dongyang Hanchen Membrane Technology) شرکت معرفیکننده: Dongyang Hanchen Membrane Technology | غرفه E6E13 غشاهای مبتنی بر پلیتترافلوئورواتیلن منبسطشده (ePTFE) به علت پایداری حرارتی بینظیر و آبگریزی قوی شناخته میشوند. شرکت دونیانگ هانچن در شهر دونگیانگ (Dongyang) چین، خط تولید الیاف و لولههای این غشا را به منظور استفاده در سامانههای تقطیر غشایی (Membrane Distillation) راهاندازی کرده است. در تقطیر غشایی با استفاده از گرادیان دمایی دو سوی غشای آبگریز، بخار آب از منافذ گذر کرده و مایع بسیار غلیظ باقی میماند. این فناوری بدون نیاز به فشارهای عظیم مکانیکی، آب شیرین با کیفیت تولید میکند و برای تصفیه جریانهای تغلیظشده و شورابهها مناسب است. امکان ادغام تقطیر غشایی با حرارت اتلافی واحدهای صنعتی، نقطه عطفی در صرفهجویی حرارتی سامانههای پساب شور به شمار میرود. با این حال خطر خیسشدگی منافذ غشا (Pore Wetting) در مواجهه با مواد فعال سطحی نیازمند پیشتصفیه دقیق است. ۸. الکترودیونیزاسیون پیوسته؛ فناوری CEDI از شرکت آیونتک پکن (Iontech Beijing Technologies) شرکت معرفیکننده: Iontech Beijing Technologies | غرفه E6E03 صنایع حساس نظیر نیمههادیها، داروسازی و بویلرهای فشار قوی به آبی با رسانایی بسیار پایین (کمتر از ۰.۱ میکروزیمنس بر سانتیمتر) احتیاج دارند. روشهای کلاسیک تعویض یونی با ستونهای اسیدی و بازی علاوه بر خطرات زیستمحیطی، نیازمند توقفهای مکرر عملیاتی هستند. فناوری CEDI ارائهشده توسط شرکت آیونتک در شهر پکن (Beijing)، ترکیبی از غشاهای تبادل یون، رزینهای مبادلهای و جریان الکتریسیته یکسو است. در این فرآیند، اعمال جریان الکتریکی به طور مداوم آب را به یونهای هیدروژن و هیدروکسیل تفکیک کرده و رزینها بدون هیچ ماده شیمیایی احیا میشوند. این سامانه پیوسته هزینههای جاری را در خطوط پاییندست اسمز معکوس به حداقل میرساند. با این وجود، حفظ خلوص آب خوراک برای دوری از رسوبگذاری روی رزینها یک شرط بهرهبرداری غیرقابل اغماض است. ۹. رزینهای تبادل یونی صنعتی؛ راهکارهای گروه جیانگسو سوکینگ (Jiangsu Suqing) شرکت معرفیکننده: Jiangsu Suqing Water Treatment Engineering Group | غرفه E6B26 رزینهای پلیمری شبکه تبادل یونی همچنان ستون فقرات تولید آب خالص و جداسازی فلزات سنگین از پسابها هستند. گروه مهندسی جیانگسو سوکینگ با ارائه نسل جدید رزینهای با پیوند عرضی پایدار، مقاومت در برابر شوکهای اسمزی و بارگذاریهای متغیر را افزایش داده است. بر خلاف فیلترهای فیزیکی، این رزینها با برقراری تبادل شیمیایی یونهای نامطلوب مثل کلسیم، منیزیم، آرسنیک یا سرب را از آب جدا کرده و ترکیبات غیرسمی جایگزین میکنند. این بسترها بخش جداییناپذیر پایدارسازی فرآیندهای صنعتی به حساب میآیند. عمر مفید رزین، ظرفیت تبادل دینامیکی و روشهای بازیافت پساب شستوشو فاکتورهایی هستند که انتخاب رزینها را در پروژههای متمرکز تعیین میکنند. ۱۰. تجهیزات یکپارچه پیشتصفیه فاضلاب؛ راهکارهای پیشرفته هوبر (HUBER) شرکت معرفیکننده: HUBER Environmental Technology | غرفه E6B12 پیشتصفیه مکانیکی اولین خط دفاعی تصفیهخانهها برای حفظ واحدهای حساس هوادهی، پمپاژ و غشاهای بیولوژیکی است. ورود آشغالها، ماسه و الیاف پارچهای آسیبهای جدی به تجهیزات هوادهی و لجن فعال وارد میآورد. شرکت آلمانی هوبر با سامانههای غربالگری نظیر روتامات (ROTAMAT) و استپاسکرین (STEP SCREEN)، مراحل آشغالگیری ظریف، دانهگیری و شستوشو و فشردهسازی لجن جداشده را در واحدهایی سرپوشیده و فشرده متمرکز میکند. بهکارگیری سیستمهای پیشتصفیه مکانیکی پیشرفته با کنترل بو و جداسازی ذرات بالای ۲ میلیمتر، استهلاک پمپها و تجهیزات پاییندست را تا ۴۰ درصد کاهش میدهد. چنین ابزارهایی در حفظ پایداری شبکههای جمعآوری فاضلاب ضروری هستند. این ۱۰ فناوری نشان میدهند که پیشرفتهای حوزه آب متناسب با مسائل بومی و استانداردهای تخلیه پساب تکامل یافتهاند و مدیران صنایع باید فراتر از تبلیغات تجاری، دادههای بهرهبرداری پایدار را معیار خرید قرار دهند.توسعه جاذبهای انتخابی مبتنی بر سیکلودکسترین برای حذف آلایندههای بسیار پایدار PFAS بدون وابستگی صرف به کربن فعال متداول صورت گرفته است.
تلفیق سازوکارهای الکترواستاتیک و جداسازی مکانیکی در فیلتراسیون، به دام انداختن پاتوژنها و نانوذرات را به شکلی مؤثر تسهیل میکند.
استفاده همزمان از میکروحبابهای ازن و غشاهای اولترافیلتراسیون نرخ تشکیل رسوب را کنترل کرده و هزینههای شستوشوی شیمیایی را به حداقل میرساند.
گذار سامانههای تولید آب فوقخالص به سمت فناوری CEDI نیاز به بازسازی شیمیایی اسید و باز را در سایتهای صنعتی برطرف میسازد.
تحلیل اختصاصی تیم Water Insight Hub – مرکز بینش آب
بررسی روندهای ارائهشده در نمایشگاه Aquatech China 2026 نشان میدهد که پارادایم صنعت بینالمللی تصفیه آب از «تصفیه ساده به منظور دفع» به سمت «تفکیک انتخابی با هدف بازیافت منابع و حفظ ارزش اقتصادی» تغییر جهت داده است. ظهور جاذبهای اختصاصی نانوساختار، مانند سیکلودکسترینهای شرکت Cyclopure برای ترکیبات PFAS، همراه با ماژولهای نانوفیلتراسیون الیاف توخالی شرکت Maxie، گواهی بر این حقیقت است که مهار آلایندههای بسیار پایدار دیگر از طریق فرایندهای سنتی کربن فعال یا تهنشینی لختهسازی امکانپذیر نیست. علاوه بر این، ارتقای پیوسته راندمان سیستمهای CEDI شرکت Iontech و رزینهای تبادل یونی Suqing تأکید میکند که رشد بخشهای صنعتی هایتک، بهویژه در بخش ساخت نیمهرساناها، متکی بر کیفیت فوقخالص آب است. بنابراین، مقیاسپذیری و انعطافپذیری تجهیزات بیش از پیش بر پایایی زنجیره تأمین جهانی کالاها تأثیرگذار خواهد بود. از منظر پیوند با بخشهای نوین مهندسی، فناوری آب وارد مرحله یکپارچهسازی فرآیندی غیرخطی شده است؛ جایی که تجهیزات دیگر به عنوان واحدهای مجزا عمل نمیکنند بلکه سامانههای چندمنظوره ترکیبی نظیر DaguaFlo (تلفیق ازناسیون درجا با اولترافیلتراسیون) را شکل میدهند. چنین نوآوریهایی با پیوند میان فرایندهای فیزیکی و اکسیداسیون پیشرفته، مصرف مواد شیمیایی و گرفتگی بیولوژیکی غشاها را مدیریت میکنند. همچنین، ورود فیلتراسیون الکتروجذبی Ahlstrom و غشاهای آبگریز ePTFE برای تقطیر غشایی، فاصله میان نمکزدایی غشایی سنتی و فرآیندهای پساب صفر (ZLD) را پر کرده است. این تکامل در راستای پایش و پیادهسازی راهکارهای اعلامشده در نوآوریهای غیرخطی در فناوری آب است که از هدررفت انرژی در زنجیرههای فرآیندی ممانعت به عمل میآورد. در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، تقاضای حیاتی برای مدیریت پسابهای پرشور، کاهش هدررفت در واحدهای شیرینسازی و چالش تخلیه حرارتی، نیازمند اتخاذ فوری چنین فناوریهایی است. با توجه به بار آلودگی بالای هیدروکربنی در پساب صنایع نفت و گاز این منطقه، غشاهای سرامیکی پایدار معرفیشده توسط Suntar و سیستمهای تقطیر غشایی Dongyang Hanchen با بهرهگیری از منابع گرمای اتلافی، پتانسیل بالایی در بازچرخانی شورابههای سنگین دارند. کشورهای حوزه خلیج فارس که سرمایهگذاریهای سنگینی بر صنایع پتروشیمی متمرکز کردهاند، میتوانند با بهکارگیری نانوفیلتراسیون الیاف توخالی جهت جداسازی یونهای دوظرفیتی، عمر غشاهای نمکزدایی را به صورت چشمگیری افزایش داده و هزینههای عملیاتی تأسیسات حرارتی و غشایی خود را به تعادل برسانند. برای ایران، که هماکنون با بحران شدید ناترازی منابع آب زیرزمینی، فرونشست دشتها و آلودگی پسابهای شهرکهای صنعتی دستبهگریبان است، درسهای فناورانه این نمایشگاه اهمیت راهبردی دارد. تخلیه پسابهای حاوی آلایندههای سختتجزیهپذیر به آبخوانها یا تخلیه زهابهای آلوده، لزوم ارتقای تجهیزات پایهای مانند پیشتصفیه یکپارچه HUBER و سامانههای اکسیداسیون ترکیبی را گوشزد میکند. صنایع بزرگ فلات مرکزی ایران از جمله مجتمعهای فولادی و معادن مس، با اتکا به نانوفیلتراسیون گزینشپذیر و غشاهای مقاوم در برابر جرمگرفتگی قادر خواهند بود بیش از ۸۵ درصد آب خاکستری و پساب را در چرخه تولید حفظ کنند. همچنین با تدوین الگوهای علمی در تصفیه پساب و پرهیز از انتقال آب خام پرهزینه، میتوان امنیت تأمین آب صنعتی را بدون فشار بر ذخایر سفرههای زیرزمینی تحکیم بخشید؛ مبحثی که در تحلیلهای مرکز بینش آب به عنوان ستون تابآوری ملی تبیین شده است. چشمانداز بخش تصفیه آب تا انتهای دهه کنونی، معطوف به توسعه سیستمهای خودتمیزشونده، کاهش ردپای کربنی تأسیسات و به حداقل رساندن استفاده از معرفهای شیمیایی تجدیدناپذیر خواهد بود. اتکای کمتر به اسیدها و بازهای احیاکننده در سامانههایی نظیر CEDI، بازیافت پساب شستوشو در بیوراکتورهای غشایی و پیوند دادن هوش مصنوعی با بهینهسازی جریان هیدرولیکی ماژولها، همگی حاکی از حرکت به سوی تصفیهخانههای نسل چهارم هستند. برای مدیران و سیاستگذاران آب، درک این نکته ضروری است که خرید فناوری بهتنهایی ضامن حل مسئله نیست؛ بلکه انطباق هوشمندانه فناوری با خصوصیات هیدرولیکی، آموزش نیروی کار و محاسبه هزینههای پنهان نگهداری، شروط بنیادین موفقیت پروژههای زیستمحیطی در سالهای آینده به شمار میروند.
فناوری دکسسورب (DEXSORB) ارائهشده توسط شرکت سایکلوپیور (Cyclopure) بر پایه پلیمرهای سیکلودکسترین (Cyclodextrin) طراحی شده است و برخلاف جاذبهای سنتی نظیر کربن فعال گرانولی (Granular Activated Carbon - GAC) که بر جذب سطحی فیزیکی غیراختصاصی تکیه دارند، حفرههای نانومتری ساختاریافته با تمایل پیوندی شدید برای بهدامانداختن انتخابی زنجیرههای فلوئوردار PFAS فراهم میآورد. این انتخابپذیری مهندسیشده موجب دستیابی به سینتیک جذب سریعتر، ممانعت از اشباع زودرس بستر توسط مواد آلی طبیعی آب، و پتانسیل احیا و بازسازی مکرر پلیمر میگردد که طبق گزارشهای تحلیلی [مرکز بینش آب] هزینه دوره عمر و ردپای پسماند تصفیه آبهای آلوده به مواد ابدی را بهشدت کاهش میدهد.
فناوری فیلتراسیون دیسراپتور (Disruptor) توسعهیافته توسط شرکت آهلستروم (Ahlstrom) متکی بر مدیای باردار الکترواستاتیک است که برهمکنشهای الکتریکی با پتانسیل زتا (Zeta Potential) مثبت را در مجراهای جریان برقرار میکند. از آنجا که اکثر ویروسها، باکتریها، اندوتوکسینها و کلوئیدهای معلق دارای بار سطحی منفی هستند، این پلتفرم ذرات کمتر از اندازه منافذ فیزیکی را از طریق جذب بارهای مخالف به دام میاندازد. در نتیجه، سامانه فیلتراسیون بدون نیاز به غشاهای فوقمتراکم با قطر منافذ نانومتری عمل کرده و شار عبوری بسیار بالا و افت فشار ناچیزی را در تصفیه پسابها و تأمین آب بهداشتی ثبت میکند.
در فرایند داگوافلو (DaguaFlo) از شرکت داگوا واتر (Dagua Water)، تزریق همزمان میکروحبابهای گاز ازن (Ozone Microbubbles) به درون بستر شستوشوی معکوس غشاهای اولترافیلتراسیون (Ultrafiltration - UF)، یک سازوکار هیبریدی اکسیداسیون موضعی و جداسازی مکانیکی ایجاد میکند. میکروحبابها با نفوذ به لایههای آلی و ژلهای پلیمری ترسیبشده روی سطح غشا، ساختار کیک رسوب را شکسته و پدیدههای گرفتگی بیولوژیکی (Biofouling) را از طریق تخریب مستقیم پیوندهای آلی خنثی میکنند. این نوآوری نیاز به شویندههای شیمیایی خورنده نظیر هیپوکلریت سدیم و اسیدها را به حداقل رسانده و عمر بهرهبرداری غشاها را بهطور ملموسی طولانیتر میسازد.
ماژولهای نانوفیلتراسیون الیاف توخالی (Hollow Fiber Nanofiltration) ارائهشده توسط شرکت چانگژو مکسی (Changzhou Maxie Membrane Technology)، ساختاری با سطح ویژه بسیار وسیع در حجم اندک پدید میآورند که ماتریس لایه فعال پلیمری آنها برای جداسازی بارمحور یونها کالیبره شده است. این سیستم با اجازه عبور دادن به نمکهای تکظرفیتی چون کلرید سدیم (NaCl) و پسزدن همزمان آنیونها و کاتیونهای دوظرفیتی مانند کلسیم، منیزیم و سولفات (SO4²⁻)، تفکیک شیمیایی دقیقی میان املاح ایجاد میکند. این ویژگی ارزشمند در تصفیه شورابههای معدنی و پسابهای پتروشیمی مانع از ترسیب زودهنگام در سیستمهای اسمز معکوس شده و هزینههای آبگیری نمکها را تعدیل میکند.
غشاهای آبگریز پلیتترافلوئورواتیلن منبسطشده (ePTFE) تولیدشده توسط شرکت دونیانگ هانچن (Dongyang Hanchen) ساختاری غیرقابل نفوذ به فاز مایع با تخلخل بالا در برابر فاز بخار دارند. در سامانه تقطیر غشایی، گرادیان فشار بخار حرارتی ناشی از اختلاف دمای دو سوی غشا، عامل محرک فرآیند است و نیازی به اعمال فشارهای هیدرولیکی عظیم فراتر از فشار اسمزی (مانند اسمز معکوس سنتی) ندارد. این فناوری امکان ادغام با منابع گرمای اتلافی (Waste Heat) ارزانقیمت صنایع را فراهم کرده و حتی در تصفیه تغلیظشدهترین شورابهها با شوری بالاتر از ۱۰۰,۰۰۰ میلیگرم بر لیتر بدون افت چشمگیر فلاکس عمل میکند، مشروط بر اینکه تدابیر پیشگیرانه از ترشدگی منافذ (Pore Wetting) با مواد فعال سطحی رعایت شود.
فناوری الکترودیونیزاسیون پیوسته (Continuous Electrodeionization - CEDI) که توسط شرکت آیونتک (Iontech Beijing Technologies) عرضه شده است، غشاهای تبادل یونی اختصاصی، رزینهای مبادله کاتیونی و آنیونی، و یک میدان الکتریکی یکسوی DC را در یک پکیج یکپارچه ترکیب میکند. میدان الکتریکی بهطور مستمر مولکولهای آب ورودی را به یونهای پروتون (+H) و هیدروکسیل (-OH) تفکیک کرده و رزینها را در حین بهرهبرداری پیوسته احیا میکند. این مکانیسم خوداحیاگر، نیاز به توقف فرایند جهت تزریق مواد شیمیایی خورنده اسید کلریدریک و هیدروکسید سدیم را بهطور ۱۰۰٪ منتفی ساخته و پایداری محیطزیستی در تولید آب فوقخالص (Ultrapure Water) را تضمین مینماید.
واحدهای یکپارچه و سرپوشیده شرکت هوبر (HUBER Environmental Technology)، شامل غربالگرهای روتامات (ROTAMAT) و استپاسکرین (STEP SCREEN)، مراحل تفکیک ذرات جامد بالاتر از ۲ میلیمتر، حذف و شستوشوی دانههای ماسه و دانسیتهگیری و فشردهسازی لجن اولیه را پیش از ورود پساب به واحدهای هوادهی و بیوراکتورها اجرا میکنند. حذف حداکثری الیاف منسوجات، گریس و ذرات ساینده مانع از سایش مکانیکی پروانههای پمپها، گرفتگی دیفیوزرهای هوادهی و انسداد فیزیکی منافذ غشاهای تصفیه زیستی میشود و طبق ارزیابیهای فنی مهندسی، خرابی تجهیزات حساس پاییندست را تا ۴۰ درصد کاهش داده و بازده پایدار تصفیهخانه را حفظ میکند.
میلاد شفیع پور
کارشناس ارشد حوزه منابع آب
[…] تصمیمگیری نهایی تجاری تعیینکننده است؛ موضوعی که در ۱۰ فناوری برتر حاضر در Aquatech China 2026 نیز بر ابعاد فنی آن تاکید شده […]