کنفرانس انجمن نمکزدایی اروپا در لیورپول: ترسیم نقشه راه آینده تاب‌آور آب با همگرایی فناوری و صنعت
انجمن نمکزدایی اروپا (European Desalination Society – EDS) اعلام کرد که کنفرانس و نمایشگاه آتی خود را با محوریت «تابآوری آب: نمکزدایی، بازیافت و راهکارهای آب پاک» در اردیبهشت ۱۴۰۶ (۴ تا ۷ مه ۲۰۲۷) در لیورپول (Liverpool) بریتانیا برگزار خواهد کرد. این نشست تخصصی با تمرکز بر مقابله با تنشهای ناشی از تغییر اقلیم، شهرنشینی و رشد تقاضای صنعتی، به‌دنبال ارائه راهکارهای نوین جهت ادغام سامانههای شیرینسازی و بازچرخانی در سبد منابع آبی مناطق مختلف جهان است.
این گزارش با استناد به اطلاعیه منتشرشده در پایگاه WaterBriefing، ابعاد فناورانه و روندهای مورد توجه در کنفرانس EDS 2027 را بررسی میکند.
برگزاری کنفرانس انجمن نمکزدایی اروپا (EDS 2027) در پردیس تجربه لیورپول (LEX) از ۴ تا ۷ مه ۲۰۲۷ با تمرکز بر تابآوری، بازچرخانی و نمکزدایی.
تاکید بر توسعه غشاهای نسل بعد، نانوفیلتراسیون، بازیابی انرژی، سامانههای پایش پیشرفته و هوش مصنوعی در بهینهسازی عملیات تصفیه و شیرینسازی.
پاسخ‌گویی به تقاضای فزاینده آب در صنایع انرژی‌بر و نوظهور شامل مراکز داده (Data Centers)، هیدروژن سبز (Green Hydrogen) و صنایع معدنی.
انجمن نمکزدایی اروپا اعلام کرده است که کنفرانس و نمایشگاه آینده خود را با شعار «تابآوری آب: نمکزدایی، بازیافت و راهکارهای آب پاک» در پردیس تجربه لیورپول (Liverpool Experience Campus – LEX) واقع در بریتانیا، از ۴ تا ۷ مه ۲۰۲۷ برگزار میکند. این رویداد کارشناسان برجسته صنعت و جامعه دانشگاهی را گردهم میآورد تا در این مجموعه رویداد چندمنظوره واقع در اسکله تاریخی لیورپول (Liverpool Waterfront)، پیرامون رویکردهای پایدار برای مهار کمبود آب به بحث و تبادل نظر بپردازند.
تغییر اقلیم، رشد جمعیت و گسترش شهرنشینی فشارهای بی‌سابقه‌ای بر منابع آب شیرین تحمیل کرده‌اند؛ وضعیتی که سبب شده بسیاری از کشورهای قاره اروپا و سرتاسر جهان با چالش‌های بنیادین در تضمین امنیت آبی روبه‌رو شوند. در شرایطی که منابع آب متعارف تحت فشار روزافزون قرار دارند، سامانههای نمکزدایی و بازیافت پساب به‌عنوان ارکان مهم سبد منابع آب متنوع و تاب‌آور مطرح شده‌اند. با توجه به تشدید تنش آبی و کاهش دسترسی به منابع آب در بخشهایی از اروپا، همان‌طور که در گزارشهای مرتبط با وضعیت آب اروپا نیز اشاره شده است، بازطراحی زیرساخت‌های تأمین بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است.
فناوری نمکزدایی می‌تواند منبعی پایدار و مستقل از خشکسالی را بهویژه در نواحی ساحلی فراهم سازد و وابستگی به ذخایر باران‌محور را کاهش دهد. بازیافت آب قادر است با تصفیه پساب‌های خروجی و تولید آب جایگزین برای کاربریهای صنعتی، کشاورزی و سایر مصارف غیرشرب و همچنین در موارد مقتضی برای مصارف شرب، این چرخه را تکمیل کند. ترکیب نمکزدایی و بازچرخانی آب ساختار تأمین را متنوع ساخته و ظرفیت تابآوری سیستم در برابر خشکسالی و نوسانات اقلیمی را تقویت میکند.
پیشرفتهای حاصل در اسمز معکوس (Reverse Osmosis – RO)، نانوفیلتراسیون (Nanofiltration – NF) و سایر فرایندهای غشایی و تصفیه پیشرفته، راندمان فرایند، قابلیت اطمینان و کیفیت آب خروجی را ارتقا داده و گستره آب‌های ورودی قابل تصفیه را افزایش داده‌اند؛ موضوعی که در ارزیابی‌های مرتبط با بازار بازیافت و بازچرخانی آب جهان نیز مورد توجه تحلیل‌گران قرار دارد. همچنین نوآوری‌ها در زمینه نسل جدید غشاها، سیستم‌های بازیابی انرژی (Energy Recovery)، پایش پیشرفته، هوش مصنوعی و همزاد دیجیتال در حال تحول نحوه طراحی، بهرهبرداری و بهینهسازی تأسیسات شیرینسازی و بازچرخانی هستند.
رشد صنایع جدید نیازمندی‌ها و در عین حال فرصتهای تازه‌ای در مدیریت آب رقم زده است. کنفرانس EDS 2027 راهکارهای نمکزدایی، بازچرخانی آب و تصفیه پیشرفته را برای بخشهایی همچون دیتاسنترهای آمازون و سایر مراکز داده، تولید هیدروژن سبز، صنایع معدنی و سایر بخش‌های آب‌بر مورد واکاوی قرار خواهد داد؛ از جمله فرصتهای مرتبط با سیستم‌های بازیابی حداکثری (High-recovery treatment) و بازیافت منابع و املاح باارزش از جریان‌های شورابه.
برنامههای محوری این رویداد شامل چند بخش اساسی است:
تبادل جهانی دانش: گردآوری پژوهشگران، شرکتهای آب و فاضلاب، تأمینکنندگان فناوری، رگولاتورها، سیاست‌گذاران، مشاوران و مصرفکنندگان صنعتی آب جهت اشتراک تجارب و بررسی پیاده‌سازی عملیاتی راهکارها.
سخنرانان کلیدی: ارائه دیدگاه‌ها پیرامون پژوهش‌های پیشرو و بهترین شیوه‌های تجربی توسط صاحبنظران نمکزدایی و مدیریت منابع آب.
پنلهای تخصصی: مباحث متمرکز بر جدیدترین پیشرفتهای فناوری نمکزدایی، روش‌های بازیافت آب و مدیریت یکپارچه منابع آب.
کارگاه‌ها و شبکهسازی: برگزاری کارگاههای تعاملی و فراهم‌سازی زمینه همکاری بین‌رشته‌ای میان فعالان بخش‌های مختلف صنعت و دانشگاه.
انجمن نمکزدایی اروپا از پژوهشگران، شرکتهای خدمات شهری، توسعه‌دهندگان فناوری، نهادهای قانونگذار و مصرفکنندگان عمده صنعتی دعوت کرده است تا در شهر تاریخی لیورپول به این رویداد بینالمللی بپیوندند. این همایش بستری را فراهم میآورد تا با تجمیع پژوهش‌های دانشگاهی، تجارب میدانی و دیدگاه‌های سیاستی، چارچوب‌های سنتی به بحث گذاشته شده و نقش راهکارهای آب پاک در ترسیم آینده‌ای پایدار ارزیابی شود.
تحلیل اختصاصی تیم Water Insight Hub – مرکز بینش آب
تمرکز کنفرانس EDS 2027 بر موضوع تابآوری می‌تواند نشان‌دهنده تقویت رویکرد چندمنبعی در سیاست‌گذاری آب اروپا و جهان باشد؛ رویکردی که در آن اتکای صرف به آب‌های سطحی و زیرزمینی جای خود را به بهره‌گیری راهبردی از منابع آب غیرمتعارف (Unconventional Water Resources) می‌دهد. همان‌طور که در متن گزارش آمده است، تشدید نوسانات اقلیمی کشورهای مختلف را به بازنگری در ساختار تأمین آب سوق داده است. از این منظر می‌توان برداشت کرد که در ادبیات فنی و سیاستی معاصر—همچنان‌که هشدارهای نهادهای بینالمللی درباره مخاطرات مدیریت تک‌بعدی منابع در تحلیلهای ورشکستگی آبی در گزارش سازمان ملل بازتاب یافته است—پایداری بلندمدت منابع آب در گرو تنوع‌بخشی به زیرساخت‌ها و ادغام فناوریهای نمکزدایی و تصفیه پیشرفته ارزیابی میشود.
از منظر پیوند با شاخه‌های نوین فناوری آب، اشاره اطلاعیه کنفرانس به کاربرد هوش مصنوعی، فناوریهای همزاد دیجیتال و فرایندهای بازیابی حداکثری (High Recovery)، بر اهمیت فزاینده ارتقای بهره‌وری عملیاتی دلالت دارد. امروزه چالش سامانههای شیرینسازی صرفاً محدود به جداسازی املاح نیست، بلکه مدیریت مصرف انرژی و کنترل هزینه‌های بهرهبرداری (OPEX) اولویت یافته است. ادغام روش‌های نانوفیلتراسیون با فرایندهای اسمز معکوس در کنار پایش‌های مبتنی بر یادگیری ماشین برای پیش‌بینی و کنترل پدیده گرفتگی غشا (Membrane Fouling)، می‌تواند بازدهی سامانه‌ها را افزایش داده و توجیه اقتصادی و زیست‌محیطی پروژه‌ها را در مقایسه با روش‌های سنتی بهبود بخشد.
توجه ویژه این رویداد به مصارف صنعتی پرتقاضا نظیر مراکز داده (Data Centers) و تأسیسات تولید هیدروژن سبز (Green Hydrogen)، بیانگر همگرایی روزافزون اقتصاد انرژی و اقتصاد آب است. داده‌های خبر نشان می‌دهد که گسترش زیرساخت‌های محاسباتی و انرژی‌های پاک تقاضای آبی جدیدی خلق کرده که این روند می‌تواند فشار بیشتری بر زیرساخت‌های تأمین آب موجود وارد کند. این موضوع نشان می‌دهد صنایعی که در مسیر گذار انرژی گام برمی‌دارند، بیش از گذشته به ایجاد چرخه‌های بسته بازیافت آب و نمکزدایی در محل وابسته خواهند بود تا ضمن حفظ تداوم تولید، فشار تقاضا بر منابع آب شرب جوامع پیرامونی را مهار کنند.
در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، مباحث مطرح در این کنفرانس زاویه راهبردی ویژه‌ای به خود می‌گیرد. منطقه MENA یکی از بزرگ‌ترین کانون‌های ظرفیت نمکزدایی جهان است، با این حال چالش‌های مرتبط با شدت مصرف انرژی و پیامدهای زیست‌محیطی تخلیه شورابه (Brine Discharge) در پهنه‌های نیمه‌بسته آبی همچنان پابرجاست. سرفصل‌های معطوف به بازیافت منابع از شورابه (Brine Mining) و دستیابی به تخلیه مایع صفر (Zero Liquid Discharge – ZLD) که در محورهای این همایش مورد تأکید قرار گرفته، می‌تواند چارچوب‌های فنی مفیدی را برای حرکت این منطقه به سمت نمکزدایی پایدارتر و کاهش اثرات بوم‌شناختی فراهم آورد.
برای ایران نیز پیام‌های فنی و سیاستی این گردهمایی شایان توجه است. مباحث مربوط به تنوع‌بخشی به منابع و توسعه بازچرخانی نشان می‌دهد که دستیابی به تابآوری آبی لزوماً از مسیر انتقال‌های پرهزینه آب دریا به فلات مرکزی عبور نمی‌کند. این روند می‌تواند در کنار طرح‌های انتقال آب، به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای کاهش فشار بر منابع آب و محدود کردن وابستگی به انتقال‌های طولانی‌مسیر مطرح شود. تمرکز بر بازچرخانی پیشرفته پساب‌های صنعتی و شهری در مجاورت کانون‌های مصرف داخلی، همراه با به‌کارگیری تجهیزات پایش هوشمند و بهره‌گیری از فناوریهای غشایی کم‌مصرف در نوار ساحلی، می‌تواند راهکاری برای افزایش پایداری در مدیریت منابع آبی کشور باشد.
ایمیل رسمی مرکز بینش آب:
