فتح ۵ جایزه معتبر بینالمللی توسط سازمان آب عربستان در زمینه فناوریهای نوین آب
این مطلب، ترجمه و تحلیلی بر اساس گزارشی از روزنامه عرب‌نیوز (Arab News) است که به موفقیت‌های اخیر سازمان آب عربستان (Saudi Water Authority) در زمینه توسعه فناوریهای پایدار و مدیریت منابع آب می‌پردازد.
سازمان آب عربستان توانسته است با تکیه بر پژوهش‌های کاربردی، پنج جایزه بینالمللی را در چهارمین دوره جوایز آب آسیا و جوایز انرژی آسیا ۲۰۲۶ در کوالالامپور به خود اختصاص دهد که این دستاورد نشان‌دهنده عزم جدی این کشور در تحول ساختارهای حکمرانی آب است.
سازمان آب عربستان از طریق بازوی پژوهشی خود، انستیتو نوآوری و تحقیقات پیشرفته فناوریهای آب (Watira)، موفق به کسب پنج جایزه بینالمللی در حوزه‌های فناوری آب، بهرهوری انرژی و اقتصاد چرخشی شد.
سیستم غنی‌سازی آب آشامیدنی با استفاده از نانوتکنولوژی برای استخراج منیزیم از آب دریا، جایزه نوآوری سال را در بزرگترین سامانه تولیدی جهان در شعيبه (Shuaibah) به خود اختصاص داد.
واحه آب در رابغ (Rabigh) با پوشش بیش از ۳۳ هزار متر مربع و دارا بودن بیش از ۲۳ آزمایشگاه پیشرفته، به عنوان مرکز نوآوری آب سال معرفی شد و در کتاب رکوردهای گینس به ثبت رسید.
سازمان آب عربستان (Saudi Water Authority) موفق شده است پنج جایزه بینالمللی را برای پروژه‌های متمرکز بر فناوری آب، بهرهوری انرژی و بازیابی منابع باارزش از پسماندهای نمکزدایی کسب کند. این سازمان از طریق بازوی پژوهشی خود، یعنی انستیتو نوآوری و تحقیقات پیشرفته فناوریهای آب (Water Technologies Innovation and Advanced Research Institute, or Watira)، این جوایز را در چهارمین دوره جوایز آب آسیا (Asian Water Awards) و جوایز انرژی آسیا (Asian Power Awards) در کوالالامپور دریافت کرده است.
در این گزارش ادعا شده است که یکی از پروژه‌های شناخته‌شده، سیستم غنی‌سازی آب آشامیدنی است که با استفاده از نانوتکنولوژی، منیزیم را از آب دریا استخراج میکند. این پروژه جایزه نوآوری سال را برنده شده و برای نخستین بار در سطح جهان در مقیاس وسیع در سیستم تولیدی شعيبه – فاز چهارم (Shuaibah Production System – Phase Four) مستقر شده است. بر اساس اعلام این سازمان، این تأسیسات ظرفیت تولید ۴۰۰,۰۰۰ متر مکعب آب در روز را دارد و به بیش از ۱.۳ میلیون نفر خدمت‌رسانی میکند.
پروژه دیگری که در بخش «تعالی در فناوری آب – تحقیق و توسعه» مورد تقدیر قرار گرفت، سیستم واحدی است که سدیم هیپوکلریت (به کار رفته در ضدعفونی آب) و هیدروژن با خلوص بالا را از پساب آبشیرینکنها (desalination brine) تولید میکند. این فناوری مصرف انرژی را به میزان ۲۵ درصد در مقایسه با سیستم‌های مرسوم کاهش می‌دهد.
این سازمان همچنین جایزه «رهبری در اقتصاد چرخشی» را برای یک پروژه آزمایشی که کلرید روبیدیوم را از پساب آبشیرینکنها با استفاده از فناوریهای پیشرفته جداسازی و فیلتراسیون استخراج میکند، به دست آورد. در این گزارش ذکر شده است که این پروژه نرخ بازیابی ۸۹.۰۲ درصدی و خلوص تا ۹۹.۹۸۴ درصدی دارد. تولید سالانه آن حدود ۱۷.۹۵ کیلوگرم تخمین زده می‌شود، در حالی که ارزش فعلی خالص (net present value) آن طی ۱۰ سال حدود ۸۳۱,000 دلار پیش‌بینی شده است.
واحد آب در رابغ (Water Oasis in Rabigh) عنوان مرکز نوآوری آب سال را دریافت کرد. این تأسیسات با مساحتی بیش از ۳۳,۰۰۰ متر مربع، در بر گیرنده بیش از ۲۳ آزمایشگاه پیشرفته و پایلوت تأسیسات در مقیاس بزرگ است که برای تست فناوری‌ها و توسعه کاربردهای آن‌ها استفاده می‌شوند. این مجموعه توسط کتاب رکوردهای گینس به عنوان بزرگترین واحد نوآوری آب در جهان فهرست شده است.
ابتکار واتراتون (Waterthon) نیز جایزه «ابتکار collaborative آب سال» را پس از جذب بیش از ۱,۳۰۰ شرکت‌کننده و تولید بیش از ۷۶۶ ایده به دست آورد. در این ابتکار، بیش از ۳۰ مربی، ۱۰ داور و نمایندگانی از پنج دانشگاه مشارکت داشتند. مرکز نوآوری آب عربستان (Saudi Water Innovation Center) به ایجاد ۴۳ استارتاپ در این بخش کمک کرده و بیش از ۴۰۰ ایده نوآورانه را از بیش از ۱۵ کشور دریافت کرده است.
این سازمان همچنین سه انکوباتور تخصصی را با مشارکت شرکت ملی آب (National Water Co)، مرکز ملی بهرهوری و حفظ آب (National Center for Water Efficiency and Conservation) و سازمان عمومی آبیاری (General Organization for Irrigation) راه‌اندازی کرده است. این جوایز، تلاش‌های سازمان را برای تبدیل پژوهش‌ها به کاربردهای عملی، بهبود بهرهوری منابع و توسعه کاربردهای پایدار اقتصادی و زیستمحیطی برای محصولات جانبی نمکزدایی به رسمیت می‌شناسد.
تحلیل اختصاصی تیم Water Insight Hub – مرکز بینش آب
موفقیت‌های اخیر سازمان آب عربستان در عرصه جوایز بینالمللی، گواهی بر تغییر پارادایم در رویکرد کشورهای حوزه خلیج فارس نسبت به زیرساخت‌های حیاتی و سرمایه‌گذاری در فناوریهای پیشرفته آب است. این رویداد نشان می‌دهد که آبشیرینکنها دیگر صرفاً واحدهای صنعتی ساده برای تأمین آب شرب نیستند، بلکه به اکوسیستم‌های پیچیده‌ای برای بازیابی عناصر ارزشمند و بهینهسازی انرژی تبدیل شده‌اند.
پیوند عمیق میان توسعه زیرساخت‌ها و نوآوری‌های مبتنی بر نانوتکنولوژی و اقتصاد چرخشی، که در استقرار سیستم‌های بازیابی منیزیم و کلرید روبیدیوم در پروژه‌هایی مانند شعيبه دیده می‌شود، استانداردهای جدیدی را در صنعت جهانی نمکزدایی تعریف میکند. این اقدامات به خوبی با روندهای کلان مطرح شده در گزارشات تحلیلی همخوانی دارد و نشان‌دهنده حرکت صنعت به سمت کاهش ردپای کربن و انرژی است.
در چشم‌انداز منطقه منا (MENA)، عربستان سعودی با راه‌اندازی مراکزی مانند واحد آب در رابغ و حمایت از استارتاپ‌ها، عملاً به هاب فناوریهای نوین آب تبدیل می‌شود. این منطقه که با شدیدترین تنش‌های آبی جهان دست‌وپنجه نرم میکند، اکنون با اتکا به پژوهش‌های کاربردی و شتاب‌دهنده‌های تخصصی، تلاش میکند وابستگی خود به فناوریهای وارداتی را کاهش دهد و به صادرکننده دانش فنی تبدیل شود.
برای کشوری مانند ایران که با بحران‌های ساختاری در مدیریت منابع آب و مصرف بالای انرژی در بخش‌های مختلف مواجه است، بررسی این مدل‌های موفق اهمیت دوچندانی دارد. اگرچه شرایط اقتصادی و ساختاری ایران متفاوت است، اما تمرکز بر بازیابی پسماندها، کاهش مصرف انرژی در فرآیندهای تصفیه و ایجاد مراکز نوآوری متمرکز می‌تواند به عنوان الگویی الهام‌بخش در سیاست‌گذاری‌های کلان مد نظر قرار گیرد.
در نهایت، چشم‌انداز آینده صنعت آب جهان به سمتی حرکت میکند که مرز میان تولید آب، انرژی و صنایع معدنی کاملاً محو خواهد شد. موفقیت‌های سازمان آب عربستان اثبات میکند که با سرمایه‌گذاری هدفمند در تحقیق و توسعه و تبدیل ایده‌ها به محصولات تجاری، می‌توان چالشهای بزرگ کم‌آبی را به فرصت‌های بی‌نظیر اقتصادی و فناورانه بدل کرد.
ایمیل رسمی مرکز بینش آب:
